കഷായങ്ങളും തൈലങ്ങളും (Kashayams & Thailams Encyclopedia)
ആയുർവേദ ചികിത്സയിലെ രണ്ട് പ്രധാന ഔഷധ രൂപങ്ങളാണ് കഷായങ്ങളും (Decoctions) തൈലങ്ങളും (Medicated Oils). 50 കഷായങ്ങളുടെയും 47 തൈലങ്ങളുടെയും ചേരുവകൾ, നിർമ്മാണ രീതികൾ, ഔഷധ ഗുണങ്ങൾ, സൂക്ഷിക്കേണ്ട വിധി എന്നിവ അടങ്ങുന്ന സമഗ്ര വിജ്ഞാനകോശം താഴെ നൽകുന്നു.
ഭാഗം 1: കഷായങ്ങൾ (Kashayams - 50 Remedies)
പച്ചമരുന്നുകൾ വെള്ളത്തിലിട്ട് തിളപ്പിച്ചു വറ്റിച്ചെടുക്കുന്ന ഔഷധ രൂപമാണ് കഷായം. ഇത് ശരീരത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
i. ദഹനസംബന്ധിയായ കഷായങ്ങൾ (Digestive / Gastric - 9)
1. അമൃതോത്തരം കഷായം: ചിറ്റമൃത്, കടുക്ക, ചുക്ക്. ദഹനക്കേട്, ആദ്യഘട്ട പനി എന്നിവയ്ക്ക് രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും വെറുംവയറ്റിൽ കഴിക്കുക.
2. പഞ്ചകോല കഷായം: തിപ്പലി, കാട്ടുതിപ്പലി വേര്, ചവ്യൻ, ചിത്രകം, ചുക്ക്. കടുത്ത ഉദരശൂല, വിശപ്പില്ലായ്മ എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമം.
3. ചിത്രകാദി കഷായം: ചിത്രകപ്പട്ട പ്രധാനമായി ചേർത്തത്. കുടൽ മന്ദതയും ഗ്യാസും മാറ്റും.
4. വില്വാദി കഷായം: കൂവളത്തിന്റെ വേര് ചേർത്തത്. വയറിളക്കം, വാത രോഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നല്ലത്.
5. മുസ്താകദി കഷായം: മുത്തങ്ങ പ്രധാന ചേരുവ. അതിസാരം, ജ്വരം എന്നിവയ്ക്ക് നൽകുന്നു.
6. ദീപ്യകാദി കഷായം: അയമോദകം ചേർത്തത്. വയറുവേദനയും വിശപ്പില്ലായ്മയും ശമിപ്പിക്കും.
7. ഹിംഗുവാചാദി കഷായം: കായം, വയമ്പ് എന്നിവ ചേർത്ത കഷായക്കൂട്ട്. ഉദര ശൂലയ്ക്കും ഗ്യാസിനും മികച്ചത്.
8. ദ്രാക്ഷാദി കഷായം: ഉണക്കമുന്തിരി പ്രധാന ചേരുവ. അസിഡിറ്റിയും നെഞ്ചെരിച്ചിലും മാറ്റും.
9. അഷ്ടചൂർണ്ണ കഷായം: എട്ടു ചേരുവകൾ അടങ്ങിയത്. കുട്ടികളിലെ അജീർണ്ണം മാറ്റാൻ നല്ലത്.
ii. സന്ധി-വാത രോഗങ്ങൾക്കുള്ള കഷായങ്ങൾ (Joint / Rheumatic - 10)
10. രാസ്നാദി കഷായം: ചിറ്റരത്ത ചേർത്തത്. സന്ധിവേദനയും വിട്ടുമാറാത്ത നടുവേദനയും മാറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
11. രാസ്നാസപ്തകം കഷായം: ഏഴു വാതഹര മരുന്നുകൾ ചേർത്തത്. ഗൃധ്രസി (Sciatica) വേദനയ്ക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമം.
12. മഹാരാസ്നാദി കഷായം: പക്ഷാഘാതം, കമ്പവാതം എന്നിവ മാറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ശക്തമായ കഷായം.
13. ദശമൂലരാസ്നാദി കഷായം: ദശമൂലവും ചിറ്റരത്തയും ചേർത്തത്. നട്ടെല്ലിലെ കശേരുക്കളുടെ തേയ്മാനം മാറ്റാൻ നല്ലത്.
14. സഹചരാദി കഷായം: കരിങ്കുറിഞ്ഞി പ്രധാന ചേരുവ. കാലുകളിലെ വാതവേദനയും തരിപ്പും മാറ്റും.
15. ബലാരിഷ്ട കഷായം: ശരീരത്തിന് ശക്തി നൽകുന്ന വാതഹര കൂട്ട്.
16. പ്രസാരിണ്യാദി കഷായം: പുകച്ചിലും തോളിലെ വേദനയും (Frozen Shoulder) മാറ്റാൻ കഴിക്കുന്നു.
17. ഗുഗ്ഗുലുതിക്തകം കഷായം: അസ്ഥി തേയ്മാനം, സ്കിൻ രോഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഏറ്റവും മികച്ച ഔഷധം.
18. അമൃതാദി കഷായം: യൂറിക് ആസിഡ് വാതം (Gout) കുറയ്ക്കാൻ ഏറ്റവും മികച്ചത്.
19. ആമവാതാരി കഷായം: ആമവാത നീരും വിങ്ങലും മാറ്റാൻ കഴിക്കുന്ന കഷായം.
iii. ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള കഷായങ്ങൾ (Respiratory - 6)
20. കണ്ഡകാരി കഷായം: കണ്ടകാരി പ്രധാന ചേരുവ. കഫക്കെട്ടും ചുമയും ശ്വാസംമുട്ടലും മാറ്റും.
21. താലീസാദി കഷായം: തൊണ്ടയിലെ അസ്വസ്ഥതയും ചുമയും ഇല്ലാതാക്കുന്നു.
22. ദശമൂലകടൂത്രയം കഷായം: പനി, കടുത്ത ചുമ, കഫക്കെട്ട് എന്നിവ പെട്ടെന്ന് മാറ്റാൻ ഉത്തമം.
23. വ്യാഘ്ര്യാദി കഷായം: വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസംമുട്ടലും ആസ്ത്മ വലിപ്പും മാറ്റാൻ നൽകുന്നു.
24. ഏലാകനാദി കഷായം: ഏലക്ക പ്രധാനമായി ചേർത്തത്. വിട്ടുമാറാത്ത കഫക്കെട്ട് കുറയ്ക്കും.
25. വാസാദി കഷായം: ആടലോടകം പ്രധാന ചേരുവ. കഫത്തോടൊപ്പം ചോര വരുന്ന അവസ്ഥയ്ക്ക് സിദ്ധൗഷധം.
iv. പനി രോഗങ്ങൾക്കുള്ള കഷായങ്ങൾ (Fevers - 5)
26. കിരാതതിക്തകം കഷായം: കിരിയത്ത് ചേർത്തത്. കടുത്ത വിറയൽ പനിയും വൈറൽ പനിയും മാറ്റും.
27. പഥ്യാദി കഷായം: തലവേദനയും സൈനസൈറ്റിസും പനിയും കുറയ്ക്കുന്നു.
28. സുദർശനം കഷായം: വിഷപ്പനികളും സന്നിപാതപ്പനികളും പെട്ടെന്ന് ശമിപ്പിക്കും.
29. ഷഡംഗപാനീയം കഷായം: പതിമുഖം, രാമച്ചം എന്നിവ ചേർത്ത വെള്ളം പനി സമയത്തെ ദാഹം മാറ്റാൻ നൽകുന്നു.
30. അമൃതോത്തര കഷായം: പ്രതിരോധശേഷി നൽകുന്ന ജ്വരഹര കഷായം.
v. മൂത്ര രോഗങ്ങൾക്കുള്ള കഷായങ്ങൾ (Urinary Disorders - 5)
31. വീരതരാദി കഷായം: മൂത്രക്കല്ല് അലിയിച്ചു കളയാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ കഷായം.
32. തൃണപഞ്ചമൂല കഷായം: അഞ്ച് പുൽവേരുകൾ ചേർത്തത്. മൂത്രച്ചൂടും നീറ്റലും മാറ്റും.
33. ഞെരിഞ്ഞിൽ കഷായം: മൂത്രവിസർജ്ജനം സുഗമമാക്കുന്നു.
34. പുനർന്നവാദി കഷായം: തഴുതാമ ചേർത്തത്. ശരീരത്തിലെ നീർക്കെട്ടും കിഡ്നി തകരാറുകളും മാറ്റും.
35. ബൃഹത്യാദി കഷായം: മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോഴുള്ള അസഹനീയമായ കടച്ചിൽ മാറ്റുന്നു.
vi. ചർമ്മ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള കഷായങ്ങൾ (Skin Disorders - 5)
36. മഹാതിക്തകം കഷായം: ചർമ്മത്തിലെ ചൊറിച്ചിൽ, തിണർപ്പ്, പഴുപ്പ് എന്നിവ മാറ്റാൻ ഏറ്റവും മികച്ചത്.
37. വജ്രക കഷായം: സോറിയാസിസ് രോഗത്തിന്റെ പരുക്കൻ തിണർപ്പുകൾ മാറ്റുന്നു.
38. പടോലാദി കഷായം: കൈപ്പുള്ള പച്ചമരുന്നുകൾ ചേർത്തത്. മുഖക്കുരുവും എണ്ണമയവും ഇല്ലാതാക്കും.
39. മഞ്ജിഷ്ഠാദി കഷായം: രക്തം ശുദ്ധീകരിച്ചു ചർമ്മത്തിന് തിളക്കം നൽകുന്നു.
40. ഏലാദി കഷായം: ചർമ്മത്തിലെ അലർജി കുരുക്കൾ ശമിപ്പിക്കും.
vii. ഹൃദ്രോഗ കഷായങ്ങൾ (Cardiac Health - 5)
41. അർജുന കഷായം: മരുതിൻപട്ട ചേർത്തത്. ഹൃദയ പേശികൾക്ക് ശക്തി നൽകും.
42. ദശമൂല കഷായം: ഹൃദയത്തിലെ വിറയലും നെഞ്ചിലെ വലിപ്പും മാറ്റാൻ നൽകുന്നു.
43. ഹൃദ്യാ കഷായം: മനസ്സിന് സമാധാനവും ഹൃദയമിടിപ്പ് നിയന്ത്രണവും നൽകും.
44. പ്രഭാകര കഷായം: ബി.പി നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
45. ഏലാദി ഹൃദയ കഷായം: അസ്വസ്ഥതയും ഹൃദയവേദനയും കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
viii. പ്രമേഹ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള കഷായങ്ങൾ (Diabetes - 5)
46. കതകഖദിരാദി കഷായം: പ്രമേഹം കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന കടുത്ത ക്ഷീണവും തരിപ്പും മാറ്റും.
47. ഫലത്രികാദി കഷായം: ത്രിഫല പ്രധാനമായി ചേർത്തത്. യൂറിൻ ഇൻഫെക്ഷൻ തടയും.
48. നിശാകതകാദി കഷായം: പച്ചമഞ്ഞളും തേനും ചേർത്ത് പ്രമേഹം നിയന്ത്രിക്കാൻ നൽകുന്നു.
49. അസനാദി കഷായം: വേങ്ങ കാതൽ ചേർത്തത്. ശരീരത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് സന്തുലിതമാക്കും.
50. ലോധ്രാദി കഷായം: പ്രമേഹ സംബന്ധമായ ചർമ്മ പ്രശ്നങ്ങൾ മാറ്റും.
ഭാഗം 2: തൈലങ്ങൾ (Thailams - 47 Remedies)
പച്ചമരുന്നുകളുടെ നീരും കഷായവും എണ്ണയിൽ ചേർത്ത് കാച്ചിയെടുക്കുന്ന ഔഷധ രൂപമാണ് തൈലം. ഇത് ബാഹ്യമായി മസാജ് ചെയ്യാനോ മൂക്കിലൊഴിക്കാനോ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
i. വാത രോഗങ്ങൾക്കുള്ള തൈലങ്ങൾ (Vata/Joint Disorders - 10)
1. ധന്വന്തരം തൈലം: സന്ധിവേദന, നടുവേദന, പ്രസവരക്ഷ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സർവ്വരോഗ വാതഹാരി തൈലം.
2. ബലാശ്വഗന്ധാദി തൈലം: പേശികൾക്ക് ബലം നൽകാൻ ശരീരം മുഴുവൻ ഉഴിയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
3. സഹചരാദി തൈലം: താഴത്തെ കൈകാലുകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷാഘാതത്തിനും നടുവേദനയ്ക്കും ഉത്തമം.
4. നാരായണ തൈലം: ശതാവരി ചേർത്തത്. അസ്ഥികളിലെ വിങ്ങൽ മാറ്റാൻ തിരുമ്മുന്നു.
5. കാർപ്പാസാസ്ഥ്യാദി തൈലം: കഴുത്ത് വേദനയും സ്പോണ്ടിലൈറ്റിസും മാറ്റാൻ നട്ടെല്ലിൽ തേക്കുന്നു.
6. കോട്ടംചുക്കാദി തൈലം: സന്ധികളിലെ വിറയലും വലിവും നീർക്കെട്ടും മാറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
7. മുറിവെണ്ണ: ചുവന്നുള്ളി ചേർത്തത്. ചതവ്, ഒടിവ്, ഉളുക്ക് എന്നിവയ്ക്ക് ഉടനടി പുരട്ടാം.
8. വിശ്വഗർഭ തൈലം: മരവിപ്പും വിറയലും മാറ്റാൻ വാത രോഗികൾക്ക് തിരുമ്മാൻ നൽകുന്നു.
9. രാസ്നാദി തൈലം: തലനീരിറക്കം തടയാനും ജലദോഷം വരാതിരിക്കാനും തലയിൽ തേക്കുന്നു.
10. മഹാമാഷ തൈലം: ഉഴുന്നു ചേർത്തത്. കൈകാലുകളുടെ തളർച്ച മാറ്റാൻ ഉത്തമം.
ii. തലവേദനയും തലച്ചോറ് പരിചരണവും (Head & Neurological - 9)
11. ചന്ദനാദി തൈലം: തലയ്ക്ക് തണുപ്പ് നൽകുന്നു. കടുത്ത മൈഗ്രേനും ഉറക്കമില്ലായ്മയും മാറ്റും.
12. ബ്രഹ്മി തൈലം: ഓർമ്മശക്തി കൂട്ടാനും നല്ല ഉറക്കത്തിനും തലയിൽ തേക്കുന്നു.
13. നീലിഭൃംഗാദി തൈലം: മുടി കൊഴിച്ചിൽ തടയാനും അകാല നര മാറ്റാനും പാരമ്പര്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
14. ഭൃംഗരാജ് തൈലം: താരൻ മാറ്റാനും കണ്ണിന്റെ കാഴ്ചശക്തി കൂട്ടാനും സഹായിക്കും.
15. ക്ഷീരബല 101 ആവർത്തി: തലവേദനയുള്ളപ്പോൾ മൂക്കിലേക്ക് ഒഴിക്കാൻ (നസ്യം) ഉപയോഗിക്കുന്നു.
16. അണുതൈലം: മൂക്കടപ്പും കഫക്കെട്ടും മാറ്റാൻ ദിവസവും രണ്ട് തുള്ളി മൂക്കിൽ ഒഴിക്കുക.
17. ഷഡ്ബിന്ദു തൈലം: തലച്ചോറിലെ കഫക്കെട്ടും മൂക്കിലെ വളർച്ചയും ഇല്ലാതാക്കും.
18. അസനബിൽവാദി തൈലം: കണ്ണിലെ എരിച്ചിലും തലവേദനയും മാറ്റാൻ തലയിൽ തേച്ചു കുളിക്കുക.
19. കായാന്യാദി തൈലം: കടുത്ത തലവേദനയ്ക്കും മൂക്കൊലിപ്പിനും തേക്കുന്ന തൈലം.
iii. ചрമ്മ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള തൈലങ്ങൾ (Skin Disorders - 6)
20. നാല്പാമരാദി തൈലം: ചർമ്മത്തിന് നിറം കൂട്ടാനും ചൊറിച്ചിൽ മാറ്റാനും വെളിച്ചെണ്ണ രൂപത്തിൽ തേക്കുന്നു.
21. മഞ്ജിഷ്ഠാദി തൈലം: സോറിയാസിസ്, ചർമ്മം വരളുന്നത് എന്നിവ ശമിപ്പിക്കും.
22. എലാദി തൈലം: കുട്ടികളുടെ അലർജി കുരുക്കൾ മാറ്റാൻ തിരുമ്മി കുളിപ്പിക്കാൻ നല്ലത്.
23. ദിനേശവല്യാദി തൈലം: ചൊറിച്ചിലും ചർമ്മത്തിലെ കറുത്ത പാടുകളും മാറ്റാൻ തേക്കുന്നു.
24. കരവീരാദി തൈലം: വിട്ടുമാറാത്ത താരനും ചർമ്മ അണുബാധകളും മാറ്റാൻ തലയിൽ തേക്കുന്നു.
25. ജാത്യാദി തൈലം: വിട്ടുമാറാത്ത മുറിവുകളും വ്രണങ്ങളും പഴുപ്പും വേഗത്തിൽ ഉണക്കാൻ പുരട്ടുന്നു.
iv. കർണ്ണേന്ദ്രിയ പരിചരണം (Ear Disorders - 3)
26. കർപ്പൂരാദി തൈലം: ചെവി വേദന മാറ്റാൻ ചെറുചൂടോടെ 2 തുള്ളി ചെവിയിൽ ഒഴിക്കുക.
27. അപമാർഗ്ഗക്ഷാര തൈലം: ചെവിയിലെ പഴുപ്പും അഴുക്കും മാറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
28. ബിൽവാദി തൈലം: ചെവിയിലെ വണ്ട് മൂളുന്ന ശബ്ദം (Tinnitus) മാറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
v. നേത്രേന്ദ്രിയ പരിചരണം (Eye Care - 2)
29. ത്രിഫലാദി തൈലം: കാഴ്ചശക്തി കൂട്ടാൻ തലയിൽ തേച്ചു കുളിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
30. നേത്രപ്രസാദന തൈലം: കണ്ണിന് തണുപ്പും തെളിച്ചവും നൽകാൻ ശിരോഅഭ്യംഗത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
vi. സ്ത്രീരോഗവും പ്രസവരക്ഷയും (Gynecological / Postnatal - 4)
31. ദശമൂല തൈലം: പ്രസവശേഷം ഇടുപ്പ് വേദന കുറയ്ക്കാൻ നടുവിലും വയറ്റിലും തേക്കുന്നു.
32. ശതാവരി തൈലം: സ്ത്രീകളിലെ അടിവയറ്റു വേദനകളും മാംസപേശികളുടെ തളർച്ചയും കുറയ്ക്കും.
33. പിണ്ഡ തൈലം: പ്രസവാനന്തരം ഉണ്ടാകുന്ന സന്ധികളിലെ നീർക്കെട്ടും അമിത ചൂടും മാറ്റാൻ തേക്കുന്നു.
34. നാൽപ്പാമര കുഴമ്പ്: പ്രസവശേഷമുള്ള ചർമ്മ സംരക്ഷണത്തിന് ദേഹത്ത് തേക്കാൻ നല്ലത്.
vii. പക്ഷാഘാത ശമനം (Paralysis / Facial Palsy - 4)
35. മഹാമാഷ തൈലം: തളർന്നുപോയ ഭാഗങ്ങളിലെ രക്തയോട്ടം കൂട്ടാൻ തിരുമ്മുന്നു.
36. ബലാ തൈലം: വാതരോഗങ്ങൾ തളർത്തിയ പേശികളെ തിരികെ ബലപ്പെടുത്താൻ തിരുമ്മുന്നു.
37. സഹചരാദി കുഴമ്പ്: പക്ഷാഘാതം വന്ന് തളർന്ന കൈകാലുകളിലെ ഉഴിച്ചിലിന് ഉത്തമം.
38. ധന്വന്തരം 101 ആവർത്തി: തളർന്നുപോയ അവയവങ്ങളിൽ തുള്ളിയായി നസ്യം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
viii. പൊതുവായ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ (Abhyanga / Wellness - 5)
39. ക്ഷീരബല തൈലം: നിത്യേന തലയിലും ശരീരത്തിലും തേച്ചു കുളിക്കാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ എണ്ണയാണിത് (അഭ്യംഗം).
40. ലാഗുല തൈലം: ശാരീരിക പേശികൾക്ക് ഉന്മേഷവും ബലവും നൽകും.
41. ബാലാ അശ്വഗന്ധാദി തൈലം: പേശീബലത്തിനായി മസാജ് ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
42. യഷ്ടിമധു തൈലം: തൊലിപ്പുറത്തെ പാടുകൾ മാറാനും ചർമ്മം മിനുസപ്പെടുത്താനും നല്ലത്.
43. ലക്ഷാദി തൈലം: കുട്ടികളിലും കൗമാരക്കാരിലും എല്ലുകളുടെ വളർച്ച കൂട്ടാൻ ദേഹത്ത് തിരുമ്മുന്നു.
ix. പഞ്ചകർമ്മ ചികിത്സാ തൈലങ്ങൾ (Specialty / Panchakarma - 4)
44. വിഷഗർഭ തൈലം: പഞ്ചകർമ്മത്തിൽ സ്നേഹന പ്രക്രിയയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
45. ക്ഷാര തൈലം: ചെവിയിലെ തരിപ്പും അഴുക്കും മാറ്റാൻ കർണ്ണപൂരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
46. ഗുഗ്ഗുലു തൈലം: സന്ധികളിലെ വ്രണങ്ങളും നീർക്കെട്ടും മാറ്റാനുള്ള മസാജിന്.
47. ധാര തൈലം: ശിരോദ്ധാര ചികിത്സയ്ക്കായി നെറ്റിയിൽ ഒഴിക്കാൻ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കുന്ന സുഗന്ധ എണ്ണക്കൂട്ടുകൾ.
3. പൊതുവായ സുരക്ഷാ നിർദ്ദേശങ്ങൾ (Warnings & Contraindications)
- പനി, ചുമയുള്ളപ്പോൾ ജാഗ്രത: കടുത്ത പനി, ചുമ, തലനീരിറക്കം ഉള്ള സമയത്ത് തലയിൽ എണ്ണ തേക്കരുത്. ഇത് കഫക്കെട്ട് കൂട്ടും (പനി സമയത്ത് അഭ്യംഗം നിഷിദ്ധമാണ്).
- കഷായം വെറുംവയറ്റിൽ: കഷായങ്ങൾ എപ്പോഴും ദഹനത്തിന് മുൻപ് വെറുംവയറ്റിൽ കുടിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഗുണം നൽകുക. ആഹാരത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ കഴിച്ചാൽ ഗുണം പകുതിയാകും.
- സൂക്ഷിപ്പ്: കഷായങ്ങൾ സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയാൽ 12 മണിക്കൂറിൽ കൂടുതൽ വെക്കരുത്. കുപ്പികളിൽ ലഭിക്കുന്നവ വായു കടക്കാതെ ഈർപ്പമില്ലാത്ത തണലുകളിൽ സൂക്ഷിക്കുക.
4. ഔഷധ പ്രയോഗ സിദ്ധി മന്ത്രം (Mantra Part)
ഔഷധ സേവ മന്ത്രം
औषधं जाह्नवीतोयं वैद्यो नारायणो हरिः॥
ഔഷധം ജാഹ്നവീതോയം വൈദ്യോ നാരായണോ ഹരിഃ॥
രോഗം ബാധിച്ച് ജരാനരകൾ ബാധിച്ച ശരീരത്തിന്, ഔഷധം എന്നത് ഗംഗാ തീർത്ഥത്തിന് തുല്യവും, ചികിത്സിക്കുന്ന വൈദ്യൻ നാരായണസ്വരൂപനായ ഭഗവാനുമാണ്.